โลโก้เว็บไซต์ คลังความรู้ ศิลปวัฒนธรรม และภูมิปัญญา : ประเพณีวันเพ็ญเดือนยี่ของชาวล้านนา (การแขวนโคมล้านนา) | ห้องสมุดดิจิทัล มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลล้านนา

คลังความรู้ ศิลปวัฒนธรรม และภูมิปัญญา : ประเพณีวันเพ็ญเดือนยี่ของชาวล้านนา (การแขวนโคมล้านนา)

เผยแพร่เมื่อ : อังคาร 17 พฤศจิกายน 2569 โดย ณัฏฐ์พัฒน์ คนมีฉลาด จำนวนผู้เข้าชม 33 คน

ยังไม่มีคะแนนสำหรับบทความนี้ ผู้อ่านสามารถให้คะแนนบทความได้จากปุ่มข้างใต้

ประเพณีวันเพ็ญเดือนยี่ ของชาวล้านนา : การแขวนโคมล้านนา

โคมแห่งศรัทธา ส่องแสงแห่งสิริมงคล

การแขวนโคมล้านนา คืออะไร

การแขวนโคมเป็นกิจกรรมที่โดดเด่นในช่วงประเพณี ยี่เป็ง หรือวันเพ็ญเดือนยี่ของชาวล้านนา วัด บ้านเรือน และพื้นที่ชุมชนจะประดับด้วยโคมรูปแบบต่าง ๆ เพื่อสร้างแสงสว่างและบรรยากาศแห่งการเฉลิมฉลอง

ในบริบทของประเพณียี่เป็ง โคมไม่ได้ทำหน้าที่เป็นเพียงเครื่องประดับตกแต่ง แต่ยังสัมพันธ์กับความศรัทธาและคติเรื่อง การถวายแสงสว่างเป็นพุทธบูชา จึงพบการประดับโคมตามศาสนสถาน อาคาร บ้านเรือน และสถานที่จัดงานในชุมชน

ความหมายและคุณค่า

1. แสงแห่งศรัทธา
แสงจากโคมสัมพันธ์กับการบูชาด้วยแสงสว่าง และช่วยสะท้อนมิติทางพระพุทธศาสนาของประเพณียี่เป็ง

2. สืบสานภูมิปัญญาล้านนา
การประดิษฐ์โคมเป็นงานหัตถกรรมที่อาศัยทักษะในการขึ้นโครง ตัดกระดาษ ประกอบ และตกแต่งลวดลาย ทำให้ภูมิปัญญาด้านงานช่างได้รับการถ่ายทอดต่อไป

3. สร้างการมีส่วนร่วมของชุมชน
การทำและประดับโคมสามารถเป็นกิจกรรมร่วมกันของวัด ครอบครัว โรงเรียน และชุมชน ช่วยให้คนรุ่นใหม่ได้เรียนรู้ประเพณีผ่านการลงมือทำ

4. สร้างบรรยากาศของยี่เป็ง
เมื่อโคมถูกแขวนตามวัด บ้านเรือน และพื้นที่ชุมชน แสงและสีของโคมจะช่วยสร้างเอกลักษณ์ทางทัศนศิลป์ที่สัมพันธ์กับเทศกาลยี่เป็ง

การประดิษฐ์และแขวนโคม

ขั้นที่ 1 เตรียมและออกแบบโคม
กำหนดรูปทรง ขนาด สี และลวดลายให้เหมาะกับสถานที่ที่จะนำไปประดับ

ขั้นที่ 2 สร้างโครงและตกแต่ง
ประกอบโครงโคมและตกแต่งพื้นผิวด้วยกระดาษหรือวัสดุที่เหมาะสม รวมถึงลวดลายที่ได้รับแรงบันดาลใจจากศิลปวัฒนธรรมล้านนา

ขั้นที่ 3 นำไปแขวนประดับ
นำโคมไปแขวนตามวัด อาคาร บ้านเรือน หรือพื้นที่จัดกิจกรรม โดยคำนึงถึงความแข็งแรงของจุดแขวน ความปลอดภัย และระยะห่างจากแหล่งความร้อนหรือเปลวไฟ

 

ที่มา : 

  • ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน) ฐานข้อมูลด้านสังคมและวัฒนธรรมไทย
    https://www.sac.or.th/

  • กรมส่งเสริมวัฒนธรรม กระทรวงวัฒนธรรม ข้อมูลประเพณีและมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม
    https://www.culture.go.th/

  • สำนักส่งเสริมศิลปวัฒนธรรม มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ แหล่งข้อมูลด้านศิลปวัฒนธรรมและประเพณีล้านนา
    https://art-culture.cmu.ac.th/

  • สำนักงานวัฒนธรรมจังหวัดเชียงใหม่ กระทรวงวัฒนธรรม สำหรับข้อมูลประเพณีและกิจกรรมยี่เป็งในพื้นที่เชียงใหม่
    https://www.m-culture.go.th/chiangmai/

 






ออกแบบและพัฒนาโดย สำนักวิทยบริการและเทคโนโลยีสารสนเทศ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลล้านนา